Κυριακή, 20 Φεβρουαρίου 2011

Όταν η Φιλοσοφία συνάντησε τη Θεολογία…


ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΚΡΑΤΙΚΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΦΙΛΟΣΟΦΩΝ ΣΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ

* Ομιλία του διακεκριμένου καθηγητή Ιατρικής του ΑΠΘ κ. Σταύρου Μπαλογιάννη σε εκδήλωση της Ενωσης Θεολόγων Λάρισας

Στα μηνύματα των προσωκρατικών φιλοσόφων, μέσα στα οποία υπήρχαν, εν είδει σπερματικού λόγου, η μεγάλη αλήθεια για τον ένα Θεό καθώς, επίσης, και μεγάλες και συγκλονιστικές αλήθειες της χριστιανικής πίστης που ενσωματώθηκαν αρμονικά από μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας μας στο ευαγγελικό μήνυμα, εστίασε την ομιλία του ο διακεκριμένος καθηγητής Ιατρικής του ΑΠΘ και Διευθυντής της Νευρολογικής κλινικής του ΑΧΕΠΑ κ. Σταύρος Μπαλογιάννης μιλώντας σήμερα το μεσημέρι σε εκδήλωση που διοργάνωσε η Ενωση Θεολόγων ν. Λάρισας στην αίθουσα της Χριστιανικής Εστίας.

Εχοντας ως θέμα ομιλίας «Το μήνυμα των Ελλήνων Φιλοσόφων στο 21ο αιώνα» ο κ. Μπαλογιάννης, επισημαίνοντας την υπαρξιακή κρίση που βιώνει ο άνθρωπος της εποχής μας, τόνισε ότι αυτό που προέχει σήμερα είναι να αναζητήσει και ανακαλύψει ο άνθρωπος τον εσωτερικό του κόσμο, τον έσω – άνθρωπο, και προς αυτή την κατεύθυνση, υπογράμμισε, μπορεί να μας βοηθήσει η σκέψη των προσωκρατικών φιλοσόφων, καθώς αυτή έχει πολλά κοινά σημεία με την απελευθερωτική αλήθεια του μηνύματος που έφερε στο κόσμο, αρκετούς αιώνες μετά τους αρχαίους Ελληνες φιλοσόφους, ο Χριστός.

Συγκεκριμένα ο ομιλητής αναφέρθηκε στον φιλόσοφο Παρμενίδη τον Ελεάτη (6 αιώνα π.Χ.), ο οποίος έχοντας όπως και άλλοι σπουδαίοι αρχαίοι Ελληνες φιλόσοφοι μονοθεϊστικές αντιλήψεις, μίλησε για τον «κόσμο του φωτός», δηλ. την αλήθεια που θα μας βοηθήσει να φθάσουμε στο «Ον», στο «όντως Ον», δηλαδή στο Θεό. Με τη φιλοσοφική του σκέψη ο Παρμενίδης καλεί τον σημερινό άνθρωπο να αναζητήσει, με οδηγό τη συνείδηση, την αλήθεια ως εσωτερικό στοιχείο του εαυτου του, το οποίο συνυφαίνεται με την προσωπικότητά του. Και, φυσικά, τόνισε ο κ. Μπαλογιάννης, αυτή η αλήθεια δεν είναι άλλη από τον Τριαδικό Θεό, την οποία όταν βρεί ο άνθρωπος αποκτά και την εσωτερική του ειρήνη και σταθερότητα, ξεφεύγει απ’ το ημίφως και αρχίζει να ζει στο φως, στο «φώς που έρχεται», κατά την προφητική έκφραση του Παρμενίδη.

Ο ομιλητής αναφέρθηκε επίσης στον προσωκρατικό φιλόσοφο Ξενοφάνη ο οποίος είχε μιλήσει για τον ένα Θεό («Εις Θεός») , καλώντας τους ανθρώπους να τον υμνούν για να ανακαινίζεται ο εσωτερικός τους κόσμος. Ο κ. Μπαλογιάννης σημείωσε εν προκειμένω την ταυτόσημη θέση που εξέφρασε αιώνες αργότερα ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος κάνοντας λόγο την ψυχοθεραπευτική συμβολή που συνεπάγεται για τον άνθρωπο η τέλεση της θείας λατρείας, για την γαλάνη στην οποία οδηγούμασε υμνώντας το Θεό. Για τον φιλόσοφο Ηράκλειτο ο κ. Μπαλογιάννης υπογράμμισε ότι ήταν εκείνος που μίλησε (τον 6 αι. π.Χ) για το «Λόγο» που «κυβερνά τα πάντα» και που «είναι η μοναδική αρχή», θυμίζοντας μας έντονα την αρχή του κατά Ιωάννη Ευαγγελίου («Eν αρχή ην ο Λόγος….» (Ιωαν., 1,1), «ο Λόγος σάρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν» (Ιωαν., 1, 14). Επεσήμανε επίσης ότι ο Ηράκλειτος είν’ αυτός που μας διδάσκει για την αξία της αληθινής γνώσης, λέγοντάς μας ότι «αξία δεν έχουν οι πολλές γνώσεις, αλλά η ορθή αξιοποίηση της αληθινής γνώσης, η οποία έγκειται στο Παν (= Θεός) στο οποίο συγκλίνουν τα πάντα». Για τον Δημόκριτο ο ομιλητής υπογράμμισε ότι αυτό που μας διδάσκει είναι ότι η «η ευτυχία ή η δυστυχία δεν εξαρτάται από το χρυσό (= πλούτο) που κατέχει ο άνθρωπος, αλλά από τη κατάσταση της ψυχής του», μια διδαχή η οποία έχει και καθαρά χριστιανικό περιεχόμενο.

Τέλος, ο κ. Μπαλογιάννης αναφέρθηκε στους Τρείς Ιεράρχες - τον Μεγ. Βασίλειο ο οποίος θεωρείται ότι υπήρξε ο Αριστοτέλης του χριστιανισμού, το Γρηγόριο το Θεολόγο που χαρακτηρίζεται ως ο Πλάτωνας της χριστιανικής φιλοσοφικής σκέψης και τον Ιωάννη το Χρυσόστομο που αναφέρεται ως ο Δημοσθένης της χριστιανικής αγάπης – οι οποίοι, όπως τόνισε ο κ. Μπαλογιάννης, με το ανεπανάληπτο δογματικό τους έργο και την οικουμενικότητα που πηγάζει από τη δράση τους, κατάφεραν να συγκεράσουν αρμονικά την αρχαία ελληνική γραμματεία και την φιλοσοφία με τη χριστιανική πίστη, «ντύνοντας» όπου αυτό ήταν απαραίτητο με το ένδυμα της ελληνικής σοφίας τη χριστιανική εξ αποκαλύψεως γνώση του Θεού, κάνοντάς την έτσι κατανοητή στους ανθρώπους. Σημείωσε μάλιστα ο ομιλητής ότι ο Μεγ. Βασίλειος είχε μιλήσει για την αρχαία ελληνική γραμματεία κάνοντας λόγο για «νέκταρ της ελληνικής φιλοσοφίας».

- Καταλήγοντας ο πανεπιστημιακός καθηγητής, τόνισε ότι το «φώς της ελευθερίας» στο οποίο μας οδηγεί η σκέψη των προσωκρατικών, ταυτίζεται με φώς της χριστιανικής αλήθειας και αυτό για εμας τους Ελληνες έχει ιδιαίτερη αξία γιατί η λέξη Ελλάδα ετυμολογείται από τη λέξη «σέλας» που σημαίνει φως, άρα εμείς οι Ελληνες είμαστε οι γιοί του φωτός – το φώς γεμίζει τη ψυχή μας – και γι’ αυτό θα πρέπει να ζούμε πνευματικά και να βιώνουμε τις ακατάλυτες ελληνορθόδοξες αξίες, δίνοντας έτσι νόημα φωτεινό στη βιοτή μας, μακριά από τις συνθήκες της συναισθηματικής σύνθλιψης στις οποίες ζει ο σημερινός μέσος άνθρωπος. Μπορούμε και πρέπει να αισιοδοξήσουμε αφήνοντας το φώς του Χριστού να μπεί στις καρδιές μας, στις ψυχές μας. Και όλα θ’ αλλάξουν…

* Τον καθηγητή της Ιατρικής και θεολόγο κ. Μπαλογιάννη προλόγισε ο πρόεδρος του παραρτήματος Λάρισας της Πανελλλήνιας Ενωσης Θεολόγων (ΠΕΘ) κ. Βασ. Στεργιούλης, ενώ στην εκδήλωση παραβρέθηκαν δεκάδες θεολόγοι εκπαιδευτικοί, εκπρόσωποι τοπικών φορέων και πλήθος κόσμου.

ΧΑ.ΑΝ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: