Κυριακή, 11 Φεβρουαρίου 2018

Η εκκλησιαστική πτυχή στο «Μακεδονικό ζήτημα»



 
Ο κανονικός Αρχιεπίσκοπος Αχρίδος και Μητροπολίτης Σκοπίων Ιωάννης
Η Ιερά Σύνοδος της σχισματικής "Εκκλησίας της Μακεδονίας". 

 
  Ολη η ιστορική αλήθεια για τις πολιτικές σκοπιμότητες που οδήγησαν προ 50ετίας στην ίδρυση της λεγομένης «Μακεδονικής Ορθοδόξου Εκκλησίας»  και οι  λόγοι για τους οποίους η Εκκλησία της Ελλάδος ζητά να απαλειφθεί ο όρος «Μακεδονία» και τα παράγωγά του από την ονομασία της Εκκλησίας των Σκοπίων.

* Ολόκληρο το άρθρο στο Αmen.gr

«Η Εκκλησία δεν συμβιβάζεται με τυραννίες»


*   Ο επίτιμος Πρόεδρος της «Χριστιανικής Δημοκρατίας» Μανώλης Μηλιαράκης για τις σχέσεις Εκκλησίας – Πολιτείας κατά την περίοδο της Επταετίας μ΄ αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967-1974», του θεολόγου καθηγητή Χάρη Ανδρεόπουλου, από τις εκδόσεις «Επίκεντρο». Αρθρο στην εφημερίδα "Χριστιανική" (25.01.2018, φυλ. 1002, σελ. 10)

Του Μανώλη Μηλιαράκη *


"....Είναι θλιβερό και ταυτόχρονα έντονα ανησυχητικό, για το επίπεδο της πνευματικής ζωής του τόπου μας, το γεγονός ότι έχουν περάσει πάνω από πενήντα χρόνια από την επιβολή, στη χώρα μας , της ξενοκίνητης και ξενόδουλης δικτατορίας του 1967-1974 και η Διοίκηση της Εκκλησίας μας, η Ιεραρχία της, καθώς και οι Θεολογικές Σχολές και οι Χριστιανικές Αδελφότητες, δεν έχουν αισθανθεί την ανάγκη να πουν στο Θεό και το λαό του Θεού, δυο λόγια για τη στάση τους, εκείνη την περίοδο. Να κάνουν ένα απολογισμό. Να κοιτάξουν στα μάτια τις στρατιές που εξορίστηκαν, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, χωρίς να αισθάνονται στο πλευρό τους, τον εξ ορισμού φυσικό προστάτη τους, τη Μητέρα Εκκλησία και τους φορείς, που υποτίθεται ότι εκφράζουν και υπηρετούν το Πνεύμα και το Φρόνημά της. Αντίθετα έβλεπαν και άκουαν ιεράρχες και καθηγητάδες, να υμνούν κατά τρόπο εμετικό τους τυράννους, τους καταλυτές του Συντάγματος, τους δολοφόνους των θυμάτων του Πολυτεχνείου και της παράδοσης της Βορείου Κύπρου στον Αττίλα. Το Κίνημα της «Χριστιανικής Δημοκρατίας» επανειλημμένα, προφορικώς και γραπτώς, έχει απευθυνθεί στα αρμόδια όργανα της Εκκλησίας και έχει θέσει, ως θέμα ορθοδόξου ήθους και σεβασμού στο μέγα Μυστήριο της Εξομολογήσεως, να μιλήσει η Ιεραρχία ανοικτά στο λαό, για τα όσα έπραξε που δεν έπρεπε να πράξει και για τα όσα παρέλειψε να πράξει και δεν τα έπραξε, στη διάρκεια της επτάχρονης Δικτατορίας. Αλλά, δυστυχώς, φωνή βοώντoς εν τη ερήμω… (...)

(...) Με τα δεδομένα αυτά το βιβλίο του Χαράλαμπου Ανδρεόπουλου, «Εκκλησία και Δικτατορία. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση», όπως και το προηγούμενο του Ανδρέα Αργυρόπουλου «Χριστιανοί και πολιτική δράση κατά την περίοδο της δικτατορίας», αποτελούν, πέραν από την ιστορική τους αξία, μια θαρραλέα φωνή, δύο μάχιμων θεολόγων, για ένα θέμα που για τους εκκλησιαστικούς παράγοντες, ανώτατους κληρικούς, Θεολογικές Σχολές, Χριστιανικές Αδελφότητες, χριστιανούς διανοουμένους και τιμητές των πάντων, είναι ταμπού. Αποφεύγουν να το θίξουν, σαν να είναι εντελώς αδιάφορο ή ξένο προς αυτούς, ενώ η ευθύνη τους για την καλλιέργεια, ανάπτυξη και διάδοση μιας ιδεολογίας, που ο Νίκος Ψαρουδάκης ονόμασε «αόμματο αντικομμουνισμό», και η οποία υπήρξε το θεμέλιο της προπαγάνδας της Χούντας των συνταγματαρχών, είναι φανερή και τεράστια. Ποιός, της γενιάς μου, δεν θυμάται τα προδικτατορικά κηρύγματα και μηνύματα της κατεστημένης Θεολογίας, του άμβωνα, του πανεπιστημιακού αμφιθεάτρου, του Τύπου και του εν γένει λόγου των Αδελφοτήτων, που ως επίλογο και συμπέρασμά τους είχαν ότι «ο Κομμουνισμός με τους κρυπτοκομμουνιστές και τους συνοδοιπόρους του απεργάζονται την υποδούλωση της χώρας και οι χριστιανοί έπρεπε να προσεύχονται να μας λυπηθεί ο μεγαλοδύναμος για να σωθούμε από τον άθεο Κομμουνισμό, στέλνοντάς μας έστω και ένα λοχία!» Και ο Θεός…άκουσε τις προσευχές των «ευσεβών και πιστών» χριστιανών και στις 21 Απριλίου του 1967 μάς έστειλε ένα συνταγματάρχη με την παρέα του. Έτσι είδε η κατεστημένη προδικτατορική θεολογία τον ερχομό «της εθνοσωτηρίου εθνικής επαναστάσεως» της Χούντας και σήμερα τηρεί σιγή ιχθύος για την τότε, ασύμβατη με το ορθόδοξο δημοκρατικό χριστιανικό ήθος, στάση της! Γι΄αυτό - επαναλαμβάνω - το βιβλίο του Χαράλαμπου Ανδρεόπουλου έχει μια ιδιαίτερη αξία και αξίζουν συγχαρητήρια και στον ίδιο και στις εκδόσεις «Επίκεντρο»..."


* Ολόκληρο το άρθρο στις ιστοσελίδες "ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟΣ"  και  "ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΤΟΜΟ"

Δευτέρα, 25 Δεκεμβρίου 2017

" Ἡ Ἐκκλησία κατά τή δικτατορία 1967-1974. Ἱστορική καί νομοκανονική προσέγγιση". Παρουσιάσθηκε στήν Ἀθήνα τό βιβλίο τοῦ θεολόγου καθηγητῆ Χάρη Ἀνδρεόπουλου



Σέ μία ἀπό τίς πλέον σκοτεινές καί δυσερμήνευτες περιόδους τῆς σύγχρονης ἐκκλησιαστικῆς ἱστορίας ἀναφέρεται τό βιβλίο τοῦ θεολόγου καθηγητῆ, δρ. Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας τοῦ ΑΠΘ κ. Χαράλαμπου (Χάρη) Ἀνδρεόπουλου, μία ἐπιστημονική πραγματεία πού ἔρχεται νά ρίξει φῶς στίς σχέσεις τῆς διοικοῦσας Ἐκκλησίας καί τῆς Πολιτείας τῆς περιόδου 1967 - 1974, ὅπως αὐτές διαμορφώθηκαν ὑπό τό κράτος τῆς ἐγκαθιδρυθείσας τήν 21η Ἀπριλίου 1967 ἑπτάχρονης δικτατορίας. Τό βιβλίο παρουσιάσθηκε σέ ἐκδήλωση πού διοργάνωσε ἡ ἐφημερίδα «Χριστιανική» μέ ἀφορμή τήν συμπλήρωση ἐφέτος τῶν 50 χρόνων ἀπό τήν ἐπιβολή τῆς δικτατορίας τῆς 21ης Ἀπριλίου 1967 καί ἡ ὁποία πραγματοποιήθηκε μέ τή συμμετοχή πλήθους κόσμου τό βράδυ τῆς Παρασκευῆς,  1ης Δεκεμβρίου στό βιβλιοπωλεῖο «Ἐν Πλῷ», στήν Ἀθήνα. Γιά τό βιβλίο, τό ὁποῖο τιτλοφορεῖται «Ἡ Ἐκκλησία κατά τή δικτατορία 1967-1974. Ἱστορική καί νομοκανονική προσέγγιση» καί κυκλοφορεῖ ἀπό τίς ἐκδόσεις «Ἐπίκεντρo» της Θεσσαλονίκης, μίλησαν εἰδικοί ἐπιστήμονες ἀπό τόν χῶρο τῆς νομικῆς καί θεολογικῆς ἐπιστήμης καθώς καί ἐκπρόσωπος τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν ἐξαίροντας τό περιεχόμενό του, καθώς καί τήν μεθοδικότητα καί ἐπιστημονική συνέπεια τοῦ συγγραφέα.... 

...ἡ συνέχεια στό Αmen.gr

Βιβλιοκρισίες γιά τό σύγγραμμα τοῦ Χάρη Ἀνδρεόπουλου:

 * τοῦ Φιλολόγου – Θεολόγου (M.Th) καθηγητή καί συγγραφέα Κώστα Νούση, στό περιοδικό ΘΕΟΛΟΓΙΑ (τόμ. 88, τεύχ. 2/2017), στή στήλη "Βιβλιοστάσιον"

 * τοῦ δημοσιογράφου – συγγραφέα Ξενοφώντα Μπρουντζάκη στήν ἐφημερίδα "Το ΠΟΝΤΙΚΙ"

 * τοῦ καθηγητῆ καί συγγραφέα Ἀποστόλου Σπυράκη στήν ἰστοσελίδα Τέχνης καί Βιβλίου

 * τοῦ δικηγόρου, Δρ. Ἐκκλησιαστικοῦ Δικαίου Γεωργίου Ἰατροῦ, στήν Ἐπιθεώρηση Ἐκκλησιαστικοῦ καί Κανονικοῦ Δικαίου «Νομοκανονικᾶ», 2/2017 (σέλ. 201-204) , ἀναδημοσίευση στό θρησκευτικό ἰστολόγο Αnastasios






Κυριακή, 11 Ιουνίου 2017

"Η Εκκλησία της Ελλάδος και η χούντα", Kαθημερινή, 11.06.2017




 
17 Μαΐου 1967. Η τελετή ενθρόνισης του πρωθιερέα των ανακτόρων
 και καθηγητή Πανεπιστημίου Ιερωνύμου Κοτσώνη ως Αρχιεπισκόπου Αθηνών.
 
Του μητροπολίτου Ανδρέα Νανάκη *

Η δικτατορία του 1967 δεν ήλεγχε την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσόστομο Β΄. Το 1967 συνεχίστηκε η προσπάθεια του Μεταξά για τη χειραγώγηση της Ιεραρχίας, με την επιβολή ως Αθηνών του από Τραπεζούντος Χρυσάνθου, το 1938. Τότε, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την εκλογή του κανονικώς εκλεγέντος, υπό του Σώματος της Ιεραρχίας, Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού. Η ηρωική έξοδος του Χρυσάνθου, που αρνήθηκε να ορκίσει τη γερμανόφιλη κυβέρνηση της Κατοχής (1941), όταν χωρίς να παραιτηθεί αποχώρησε από την Αρχιεπισκοπή, επανέφερε στον Θρόνο τον από την Ιεραρχία εκλεγέντα, Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό.

Η δικτατορία του 1967 αναζήτησε έναν ιδεολογικό σύμμαχο και θεωρητικό καθοδηγητή του ελληνικού λαού, διότι βεβαίως η ίδια από μόνη της δεν μπορούσε να πείσει. Η εκκλησιαστική δομή που βρήκε στην Εκκλησία της Ελλάδος, αλλά και στην υπό την κανονική αναφορά της στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Εκκλησία της Κρήτης, με Αρχιεπίσκοπο τον Ευγένιο και την Επαρχιακή του Σύνοδο, δεν εξυπηρετούσε τους ιδεολογικούς της στόχους. Συνεπώς, η δικτατορία αποφασίζει την κατάλυση της κανονικής εκκλησιαστικής τάξης στην Εκκλησία της Ελλάδος. Παύει τον Αθηνών Χρυσόστομο Β΄, διορίζει Αριστίνδην Σύνοδο από αρχιερείς και επιβάλλει ως Αρχιεπίσκοπο τον αρχιμανδρίτη Ιερώνυμο Κοτσώνη.

Η κατάλυση της εκκλησιαστικής κανονικότητας

Η δικτατορία του 1967 αποφάσισε να ελέγξει σύνολο το σώμα της Ιεραρχίας με την τοποθέτηση αρχιερέων, προσκείμενών της. Οι χριστιανικές αδελφότητες είχαν ισχυρές προσβάσεις στην ελληνική κοινωνία. Με τα έντυπά τους, «Ζωή», «Σωτήρ», «Ακτίνες», «Ελληνικό Φως», τους κύκλους, και τις συναθροίσεις, ασκούσαν επιρροή στην ελληνική πραγματικότητα. Η προσπάθεια αναδείξεως στην πολιτική του προέδρου της «Χριστιανικής Ενωσης Επιστημόνων», Αλέξανδρου Τσιριντάνη, δεν τελεσφόρησε, από φόβο κυρίως ότι ένα τέτοιο γεγονός θα καθιστούσε τον πολιτικό κόσμο της χώρας, αλλά και τα ανάκτορα, υποκείμενα στις χριστιανικές αδελφότητες και οργανώσεις, η δε δυναμική τους μπορούσε να ήταν πλέον ανεξέλεγκτη. Η δικτατορία του 1967, με την επισκοποίηση αρχιμανδριτών από τις χριστιανικές αδελφότητες, αποκτούσε ισχυρά και ποικίλα ερείσματα σε όλο αυτόν τον χώρο, οι δε οργανώσεις ισχυροποιούσαν τις προσβάσεις στις κρατικές δομές, ιδιαίτερα βέβαια στους πρώτους χρόνους της δικτατορίας, διότι και οι άνθρωποι των αδελφοτήτων στην πορεία θα αποστασιοποιηθούν από το καθεστώς. Βέβαια, οι αρχιερείς που εξελέγησαν στη δικτατορία από την Αριστίνδην Σύνοδο του Ιερωνύμου προήρχοντο από τις χριστιανικές αδελφότητες, όμως και από ιεραποστολικό ζήλο και φρόνημα διακατέχονταν και τον λαό του Θεού κατά κανόνα ανιδιοτελώς και χριστιανοπρεπώς διακόνησαν και υπηρέτησαν.

Ο Ιερώνυμος προχώρησε την περίοδο 1967-1971 σε εκλογές 29 μητροπολιτών, από την Αριστίνδην όμως Σύνοδο και όχι από το σύνολο σώμα της Ιεραρχίας, όπως συνέβαινε στην προ της δικτατορίας εποχή. Ετσι, ο Ιερώνυμος είχε ελέγξει αρκούντως την Ιεραρχία. Η εκκλησιαστική όμως κρίση επωαζόταν και διευρυνόταν από την αντιπαλότητα και την απαξίωση που αισθάνονταν ο Ιερώνυμος και ο σκληρός πυρήνας των υποστηρικτών του, στην προ της 21ης Απριλίου 1967, Πρεσβυτέρα Ιεραρχία. Δεν μπόρεσε να υπερβεί την παράμετρο της προσωπικής του πικρίας, όταν στις δεκατρείς αρχιερατικές εκλογές του 1965, η Ιεραρχία αγνόησε και δεν εξέλεξε μητροπολίτη τον εξηντάχρονο καθηγητή της Θεολογικής Θεσσαλονίκης, Αρχιμανδρίτη Ιερώνυμο Κοτσώνη, παρ’ όλες τις πιέσεις των ανακτόρων, πρωθιερέας των οποίων ήταν.

Η απαξίωση κορυφώθηκε με την αξιόμεμπτη πράξη του εξαναγκασμού επτά αρχιερέων σε έκπτωση ή παραίτηση. Για να αποφύγουν τη μεθοδευμένη συκοφάντησή τους, εξαναγκάσθηκαν οι πέντε αρχιερείς από το καθεστώς να υποβάλουν την παραίτησή τους, για λόγους υγείας και οι δύο να κηρυχθούν έκπτωτοι. Θύμα των ιδεολογικών εμμονών των τότε εκκλησιαστικών κρατούντων, υπήρξε και ο λαμπρός μητροπολίτης Θεσσαλονίκης Παντελεήμων Παπαγεωργίου, διαπρεπής και οραματιστής ιεράρχης, ο οποίος εξαναγκάστηκε σε παραίτηση.

Αντίδραση της Ιεραρχίας και παραίτηση του Ιερωνύμου

Ο Καταστατικός Χάρτης του 1969 όριζε ότι η Διαρκής Ιερά Σύνοδος (ΔΙΣ) θα διορίζεται με εκλογή των προέδρων των επιτροπών, από την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, όπως έγινε τον Μάρτιο του 1969. Η ΔΙΣ δεν θα συγκροτείται κατά την κανονική τάξη των πρεσβείων αρχιεροσύνης και με ίσο αριθμό αρχιερέων από την Αυτοκέφαλη Εκκλησία της Ελλάδος και τις Νέες Χώρες. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας εξέφραζε τη λύπη του για το γεγονός προς τον Γεώργιο Παπαδόπουλο, τον Φεβρουάριο του 1969, διότι ο νόμος καταργούσε την Πατριαρχική και Συνοδική Πράξη του 1928.

Στη συγκρότηση της επόμενης Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, τον Νοέμβριο του 1972, η Ιεραρχία αντέδρασε σθεναρά και δυναμικά στη φαρμακίδειο, πολιτειοκρατική αντίληψη του Ιερωνύμου και των περί αυτόν ιεραρχών. Επικεφαλής υπήρξαν οι αρχιερείς Κορίνθου Παντελεήμων, Πειραιώς Χρυσόστομος και οι Ελευθερουπόλεως Αμβρόσιος και Φλωρίνης Αυγουστίνος, οι οποίοι προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Ετσι, επέτυχαν στις 5 Απριλίου 1973 να ακυρωθεί η συγκρότηση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, με τη διαδικασία που είχε προβλέψει η δικτατορία.

Ο Ιερώνυμος, στις 25 Μαρτίου 1973, υπέβαλε παραίτηση, αλλά με κυβερνητική παρέμβαση την ανακάλεσε. Στις 10 Μαΐου 1973 συγκλήθηκε η Ιεραρχία και τέθηκαν σε ψηφοφορία η πρόταση του Ιερωνύμου για συγκρότηση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, με ψηφοφορία από την Ιεραρχία και η πρόταση της Πρεσβυτέρας Ιεραρχίας για τη συγκρότηση της Διαρκούς Ιεράς Συνόδου, κατά τα πρεσβεία αρχιεροσύνης, όπως όριζε η πατριαρχική τάξη.

Για μία ακόμα φορά μετά το 1938, όταν παρ’ όλες τις πιέσεις του Μεταξά, η Ιεραρχία εξέλεξε Αρχιεπίσκοπο τον Δαμασκηνό, η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, στις 10 Μαΐου 1973, παρ’ όλη τη στήριξη του δικτατορικού καθεστώτος του Παπαδόπουλου προς τον Ιερώνυμο και τους περί αυτόν, αντέστη σθεναρά, ρωμαλέα και αποφασιστικά. Ολοι δε όσοι υποστηρίζουν ότι η Εκκλησία συστοιχίστηκε με τη δικτατορία, ας προσεγγίσουν τα γεγονότα χωρίς ιδεολογικές προκαταλήψεις και αγκυλώσεις, αλλά με αντικειμενικότητα και ρεαλισμό. Στην κρίσιμη και καθοριστική εκείνη συνεδρίαση της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, τριάντα τρεις αρχιερείς ψήφιζαν εναντίον του Ιερωνύμου και είκοσι εννέα υπέρ αυτού. Ο Φλωρίνης Αυγουστίνος θα δηλώσει στην Ιεραρχία: «Πατριαρχικόν και Ιερωνύμειον σύστημα συνεκρούσθησαν, ενίκησεν όχι το “Αριστίνδην” του κ. Ιερωνύμου, αλλά το Πατριαρχικόν».

Το Συμβούλιο της Επικρατείας, τον Νοέμβριο του 1973, απέρριψε την προσφυγή των ιερωνυμικών εναντίον της παραπάνω απόφασης της Ιεραρχίας. Στις 15 Δεκεμβρίου 1973, ο Ιερώνυμος πλέον υπέβαλε τελικά την παραίτησή του.

Η αποτυχία της πολιτικής της δικτατορίας

Η παραίτηση του Ιερωνύμου υπήρξε ο αναμενόμενος επίλογος της πλήρους αποδυναμώσεώς του. Ο ίδιος είχε εγκαταλείψει τον βασιλέα και τα ανάκτορα στο κίνημα του 1967, ενώ ήταν πνευματικός και πρωθιερέας των ανακτόρων. Είχε προταθεί στη θέση αυτή από τον γέροντά του Αθηνών Χρύσανθο.

Ο Ιερώνυμος, δυστυχώς, όταν ήλεγξε την Ιεραρχία, δεν προχώρησε στη συμφιλίωση και στην ενότητά της. Στηριζόταν σε μερίδα ιεραρχών που είχε εκλέξει και ταυτίστηκε με τη δικτατορία. Λέγεται ότι ο νυν Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος, Επίσκοπος Ανδρούσης τότε και ο νυν Αρχιεπίσκοπος Αμερικής Δημήτριος, Επίσκοπος τότε Βρεσθένης, ο οποίος προς τιμήν του αρνήθηκε να ενθρονιστεί μητροπολίτης Αττικής, μη αποδεχόμενος την εκλογή από Αριστίνδην Σύνοδο, προσπάθησαν να τον πείσουν, να πορευθούν προς τους εξεγερμένους του Πολυτεχνείου (Νοέμβριος 1973), αλλά εκείνος δεν το τόλμησε, με ό,τι η άρνηση εκείνη σηματοδότησε για σύνολη την πορεία μας.

Ο αντιπολιτευόμενος το καθεστώς Τύπος της εποχής εκείνης παρακολουθούσε, προέβαλλε τη ρήξη της ιεραρχίας με τον Ιερώνυμο, που είχε ταυτιστεί με τη δικτατορία και δικαίωνε τους αρχιερείς της Ιεραρχίας, οι οποίοι ασκώντας αντιπολίτευση στον Ιερώνυμο, στρέφονταν σαφέστατα εναντίον της δικτατορίας.

Η θεραπεία της κανονικότητας στην Εκκλησία της Ελλάδος προήλθε από την Πρεσβυτέρα Ιεραρχία, τους τριάντα πέντε αρχιερείς, που είχαν εκλεγεί πριν από την 21η Απριλίου 1967. Συνήλθε η Πρεσβυτέρα Ιεραρχία, με πρόεδρο των Καλαβρύτων Γεώργιο και εξέλεξε τον Σεραφείμ, (12 Ιανουαρίου 1974), νέο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος.

Εργα του Ιερωνύμου είναι το Διορθόδοξο Κέντρο της Πεντέλης, το νοσοκομείο για κληρικούς, το Ιεραποστολικό Κέντρο, αλλά και η διαμόρφωση ικανών φιλανθρωπικών δομών. Δεν αρνούμαστε τις όποιες αγαθές προθέσεις του Ιερωνύμου. Εγινε, όμως, Αρχιερέας και Αρχιεπίσκοπος, από καθηγητής Πανεπιστημίου, έχοντας επιλύσει ακαδημαϊκά (δηλαδή στο θεωρητικό επίπεδο, χωρίς εμπειρία των πρακτικών προκλήσεων του εκκλησιαστικού ποιμένα), όλα τα εκκλησιαστικά ζητήματα και πορεύθηκε με πνεύμα διαιρετικό. Συνέπεια όλων αυτών ήταν να οδηγηθεί η πρωθιεραρχική του διακονία στο οριστικό αδιέξοδο και στην κατάρρευση.

* Ο μητροπολίτης Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου Ανδρέας Νανάκης είναι καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ και πρόεδρος της Διοικούσης Επιτροπής της Πατριαρχικής Ανώτατης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Κρήτης.



Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

"Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967 - 1974: Iστορική και νομοκανονική προσέγγιση", εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη, 2017

Είναι γεγονός ότι οι μεγαλύτερες κρίσεις στις σχέσεις Εκκλησίας–Πολιτείας στη Ελλάδα συνέπεσαν με ανώμαλες περιόδους της πολιτικής της ιστορίας. Ταυτόχρονα, συνδέθηκαν με τη δημιουργία αρχιεπισκοπικών ζητημάτων, κάτι μάλλον αναμενόμενο ως εκ της σημασίας που διαδραματίζει το πρόσωπο του «Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος» στα πολιτικά πράγματα.
            Σε μια από τις πλέον σκοτεινές και δυσερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας αναφέρεται το παρόν βιβλίο που έρχεται να ρίξει φώς στις σχέσεις της διοικούσας Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 - 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης δικτατορίας. Το 424 σελίδων βιβλίο εκδόθηκε και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επίκεντρο» της Θεσσαλονίκης (σειρά «Ιστορία και Κοινωνία»). 
Με ενδελεχή έρευνα πηγών και βιβλιογραφίας ο Χάρης Ανδρεόπουλος πραγματεύεται το πρόβλημα, εξετάζοντας και αναλύοντας ζητήματα της εν λόγω περιόδου που αφορούσαν την νομοκανονική αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας και τον βαθύ τραυματισμό της (σήμερα συνταγματικά κατοχυρωμένης) αυτοδιοικήσεώς της από σωρεία παρεμβάσεων της δικτατορίας στα εσωτερικά της, που αποσκοπούσαν στον έλεγχο της εκκλησιαστικής διοικήσεως ώστε να υπηρετηθούν οι ιδεολογικές σκοπιμότητες του καθεστώτος.
Προσεγγίζοντας το όλο ζήτημα επί τη βάσει ιστορικών και νομοκανονικών κριτηρίων, ο συγγραφέας αναδεικνύει, αξιολογεί και ερμηνεύει τις ποικίλες διαστάσεις και προεκτάσεις που είχε η προβληματική αυτή σχέση στη διοίκηση και στη ζωή της ελλαδικής Εκκλησίας καθ΄ όλη τη διάρκεια της Επταετίας και σε αμφότερες τις φάσεις της: επί Γ. Παπαδοπούλου, με αρχιεπίσκοπο τον Ιερώνυμο Κοτσώνη, και επί Δ. Ιωαννίδη με αρχιεπίσκοπο τον  Σεραφείμ Τίκα.  Ως ιδιαίτερης σημασίας ζητήματα αντιμετωπίζονται το θέμα της διαταραχθείσας κατά το διάστημα της πρώτης φάσης της δικτατορίας (1967 – 1973) νομοκανονικής σχέσης της ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το θέμα των δώδεκα εκπτώτων – «ιερωνυμικών» λεγομένων – Μητροπολιτών που δημιουργήθηκε στη δεύτερη φάση της δικτατορίας (Νοέμβριος 1973 – Ιούλιος 1974).  
Στο βιβλίο παρουσιάζονται, επίσης, και αναλύονται οι πολιτικές με τις οποίες στα πρώτα κρίσιμα χρόνια της μεταπολίτευσης, επί πρωθυπουργίας Κων/νου Καραμανλή (1974 – 1980), αντιμετωπίσθηκε και εξομαλύνθηκε η κρίση στην Εκκλησία, αλλά και θεμελιώθηκε ο εκδημοκρατισμός της με σειρά συνταγματικών διατάξεων και νομοθετημάτων που ρύθμισαν θετικά τόσο την εσωτερική της λειτουργία, όσο και τις σχέσεις της με την Πολιτεία.
Μία σημαντική μελέτη που βοηθά στην εξέταση, κατανόηση και ανάδειξη των αιτίων και των διαδικασιών μέσω των οποίων η Εκκλησία της Ελλάδος επηρεάσθηκε, συμμετείχε, έδρασε και επέδρασε στις πολιτικές εξελίξεις υπό το κράτος της επτάχρονης δικτατορίας 1967-1974. Το βιβλίο - η έκδοση του οποίου συμπίπτει με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967 - προλογίζει ο ομ. καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, χαρακτηρίζοντάς το ως «ένα έργο – σταθμό για την Εκκλησιαστική Ιστορία, αλλά και εφαλτήριο για περαιτέρω αναζητήσεις σε συναφείς κλάδους, όπως το Εκκλησιαστικό Δίκαιο ή / και η Πολιτική Ιστορία του τόπου μας». 

Ο Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος γεννήθηκε και ζει με την οικογένειά του στη Λάρισα. Υπηρετεί στη Β/θμια εκπαίδευση ως θεολόγος καθηγητής. Είναι διδάκτωρ Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Α.Π.Θ. και μέλος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη θεμάτων της σύγχρονης πολιτικής και εκκλησιαστικής ιστοριογραφίας. Αρθρογραφεί στην «Ελευθερία» Λαρίσης, στο «Amen.gr» και στο προσωπικό του ιστολόγιο (http://religiousnet.blogspot.com).


* Το νέο βιβλίο διατίθεται από τις εκδόσεις  Εpikentro.gr . Διατίθεται, επίσης, στην Αθήνα  από τα μεγαλύτερα βιβλιοπωλεια της πρωτεύουσας "ianos" και "Πολιτεία" καθώς και σε κεντρικά βιβλιοπωλεία της επαρχίας.




Τρίτη, 26 Απριλίου 2016

ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΗ ΔΙΑΤΡΙΒΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΠΤΑΕΤΙΑ (1967 – 1974)


Τήν 19η Ἀπριλίου 2016 καί ὤρα 13.00 στήν αἴθουσα συνεδριάσεων τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (Α.Π.Θ.) ἔγινε ἡ παρουσίαση τῆς διδακτορικῆς διατριβῆς τοῦ θεολόγου ἐκπαιδευτικοῦ Β/θμιας κ. Χαράλαμπου (Χάρη) Ἀνδρεόπουλου μέ θέμα «Σχέσεις Ἐκκλησίας καί Πολιτείας στήν Ἑλλάδα κατά τήν Ἑπταετία (1967 – 1974)», μέ ἐπιβλέποντα τόν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ἀρκαλοχωρίου κ. Ἀνδρέα Νανάκη, καθηγητή τοῦ Τμήματος Θεολογίας τοῦ Α.Π.Θ. καί μέλη τῆς Τριμελοῦς Συμβουλευτικῆς Ἐπιτροπῆς τόν κ. Εὐάνθη Χατζηβασιλείου, καθηγητή τοῦ Τμήματος Ἱστορίας καί Ἀρχαιολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν (Ε.Κ.Π.Α.) καί τήν κ. Εὐαγγελία Ἀμοιρίδου, ἀναπληρώτρια καθηγήτρια τοῦ Τμήματος Θεολογίας τοῦ Α.Π.Θ.

...η συνέχεια στην ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΟΔΟ 

Τρίτη, 17 Δεκεμβρίου 2013

Επιμορφωτικό Σεμινάριο Θεολόγων του Ν. Λάρισας

Ο κ. Τσιακούμης

Σχολικός Σύμβουλος Θεολόγων Μ. Λάρισας και Μαγνησίας κ.Τσιακούμης Παναγιώτης προσκαλεί τους Θεολόγους καθηγητές του Ν. Λάρισας στο Επιμορφωτικό Σεμινάριο που διοργανώνει, αύριο Τετάρτη,18 Δεκεμβρίου 2013 και ώρα 12:00 στο αμφιθέατρο του Μουσικού Σχολείου Λάρισας.
Η λέκτορας κ. Μαρ. Ράντζου
* Στο Επιμορφωτικό Σεμινάριο εισηγητές θα είναι η κ. Ράντζου Μαρία, λέκτορας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, στο γνωστικό αντικείμενο της κατηχητικής και χριστιανικής παιδαγωγικής, και ο κ.Στογιαννίδης Αθανάσιος, λέκτορας του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, στο γνωστικό αντικείμενο της σχολικής παιδαγωγικής και διδακτικής μεθοδολογίας του μαθήματος των Θρησκευτικών.

Ο λέκτορας κ. Αθ. Στογιαννίδης
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ:

12:00 – 12:10: Προσέλευση.

12:10 – 12:20: Εναρξη σεμιναρίου / καλωσόρισμα.

12:20 – 12:30: Χαιρετισμοί επισήμων.

12:30 – 13:30: Εισήγηση της κ. Ράντζου Μαρίας με θέμα: «Ψυχοπαιδαγωγικές προσεγγίσεις της σημερινής εφηβικής ηλικίας και ο ρόλος του Θεολόγου».

13:00 – 13:30: Εισήγηση του κ. Στογιαννίδη Αθανασίου με θέμα: "Το πέρασμα από την επιστημονική γνώση στη σχολική διδάξιμη.Παραδείγματα εφαρμογής σε συγκεκριμένες διδακτικές ενότητες των σχολικών βιβλίων των Θρησκευτικών».
13:30 – 14:00: Συζήτηση – Πέρας του σεμιναρίου.